KLM uses cookies.

KLM’s websites use cookies and similar technologies. KLM uses functional cookies to ensure that the websites operate properly and analytic cookies to make your user experience optimal. Third parties place marketing and other cookies on the websites to display personalised advertisements for you. These third parties may monitor your internet behaviour through these cookies. By clicking ‘agree’ next to this or by continuing to use this website, you thereby give consent for the placement of these cookies. If you would like to know more about cookies or adjusting your cookie settings, please read KLM’s cookie policy.

Uw browser is verouderd.
Om alle functies van KLM.com veilig te kunnen gebruiken, raden wij u aan uw browser te updaten of een andere browser te gebruiken. Doorgaan met deze versie kan ertoe leiden dat delen van de website niet correct – of helemaal niet – worden weergegeven. Met een recentere versie zijn uw persoonlijke gegevens bovendien beter beveiligd.

 

Vooruitstrevende kunst in het Cobra Museum

Felle kleuren, krachtige lijnen, grillige figuren: de kunstbeweging Cobra bracht vanaf de jaren ’40 een revolutie teweeg in het Europese kunstlandschap. Weg met de verfijnde stillevens en landschappen van weleer; in de moderne kunst zou de vrijheid zegevieren. De controverse was groot, maar inmiddels behoren de werken van de Cobrakunstenaars tot de klassiekers van de Nederlandse kunst. In het Cobra Museum kan de gewaagde kunst van grote namen als Karel Appel en Corneille worden bewonderd.

De naam Cobra verwijst naar Copenhagen, Brussel en Amsterdam, waar de oprichters van de beweging vandaan kwamen: Karel Appel, Constant, Corneille, Christian Dotremont, Asger Jorn en Joseph Noiret. Tijdens een internationaal kunstcongres op 8 november 1948 in Parijs besloten zij korte metten te maken met de deprimerende naoorlogse kunst. Ze ondertekenden een manifest en besloten voortaan alleen nog creaties te maken die spontaan voortkwamen uit de fantasie, net zoals bij kinderen gebeurt.

Het Cobra Museum in Amstelveen
Het Cobra Museum in Amstelveen

Amsterdam

Radicale kunst geïnspireerd op kindertekeningen

Een groot deel van de bijzondere nalatenschap van Cobra hangt in het Cobra Museum in Amstelveen. Vogels, katten, slangen en fantasiewezens figureren vaak in de speelse schilderijen in de collectie. Nederlandse kunstschilders als Karel Appel, Eugène Brands en Anton Rooskens lieten zich graag inspireren door kindertekeningen. Kinderen waren tenminste écht vrij, nog onbezoedeld door conventies en regels. Deze vrijheid zien we bijvoorbeeld terug in het aandoenlijke schilderij ‘Katten’ van Jan Nieuwenhuys  en ‘Toy Painting’ van de Deen Asger Jorn.
Cobra geldt nu als toonaangevend voor de moderne Nederlandse en Europese kunst, maar dat is niet altijd zo geweest. Waar zij eind jaren ’40 exposeerden, stond vaak een kwade menigte te wachten die hen, soms met rake klappen, verweet  de kunst om zeep te helpen. Gevleugeld is de uitspraak ‘Dat kan mijn zoontje ook!’. Toch groeide Cobra uit tot een enorm succes. Het doel was daarmee bereikt, en in 1951 hief de Cobrabeweging zichzelf officieel op. De invloed van deze radicale stroming was echter ongekend, en nog altijd is de impact ervan terug te zien in de hedendaagse kunst.

“‘Dat kan mijn zoontje ook!’”

Karel Appel achter het behang

Hoewel Karel Appel een van de bekendste en succesvolste Nederlandse kunstenaars is geworden, begon zijn carrière moeizaam. Het publiek eind jaren ’40 was niet gecharmeerd van zijn ‘gekriebel en gekras’. Toch mocht hij in 1949 een wand in de kantine van het Amsterdamse stadhuis beschilderen. Appel maakte het werk ‘Vragende Kinderen’, waarop hongerige kinderen de ruimte inkijken. Dit schoot de lunchende ambtenaren in het verkeerde keelgat. Het leidde tot een rel, en het fresco belandde voor 10 jaar achter het behang. Inmiddels is het controversiële werk weer in volle glorie te bewonderen, namelijk in restaurant Bridges aan de Ouwezijds Voorburgwal te Amsterdam.

De vragende kinderen van Appel

Foto credits

  • De vragende kinderen van Appel: © Karel Appel Foundation, c/o Pictoright Amsterdam 2014 & Cobra Museum, Amstelveen