KLM uses cookies.

KLM’s websites use cookies and similar technologies. KLM uses functional cookies to ensure that the websites operate properly and analytic cookies to make your user experience optimal. Third parties place marketing and other cookies on the websites to display personalised advertisements for you. These third parties may monitor your internet behaviour through these cookies. By clicking ‘agree’ next to this or by continuing to use this website, you thereby give consent for the placement of these cookies. If you would like to know more about cookies or adjusting your cookie settings, please read KLM’s cookie policy.

Uw browser is verouderd.
Om alle functies van KLM.com veilig te kunnen gebruiken, raden wij u aan uw browser te updaten of een andere browser te gebruiken. Doorgaan met deze versie kan ertoe leiden dat delen van de website niet correct – of helemaal niet – worden weergegeven. Met een recentere versie zijn uw persoonlijke gegevens bovendien beter beveiligd.

 

De East Side Gallery: kunst aan de Muur

‘Vele kleine mensen die op vele kleine plaatsen vele kleine dingen doen, kunnen het gezicht van de wereld veranderen.’ Dat staat geschreven op het restant van de Berlijnse Muur dat nog overeind staat. En zo is het precies: het waren niet de grote machthebbers maar de kleine Berlijners die in 1989 de Muur afbraken. Een gedeelte van ongeveer een kilometer lang is bewaard gebleven en vormt nu – bont beschilderd – de East Side Gallery. Een kleurrijk protest.

Berlijn en de Muur zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Dit tastbare symbool van de Koude Oorlog werd na de Val met voortvarend enthousiasme gesloopt en later door de berooide overheid van de DDR per brokstuk(je) verkocht. Her en der staat er nog een deel overeind, zoals aan de Spree in de Mühlenstraße. Daar werd 1.316 meter grimmig gewapend beton door 116 kunstenaars uit 21 landen omgetoverd tot ’s werelds langste openluchtgalerie.

De East Side Gallery
De East Side Gallery

Berlijn

De wedergeboorte van de Muur

De East Side Gallery is het bekendste en langste overgebleven stuk van de Muur die drie decennia lang Oost-Berlijn en de DDR scheidde van West-Berlijn. De openluchtgalerie die jaarlijks ruim een miljoen toeristen trekt verkeerde een paar jaar geleden nog in abominabele toestand. Veel kunstwerken waren door weer en wind verweerd, om nog maar te zwijgen over de bezoedeling door graffitivandalen en toeristen die kreten in de Muur krasten.
Voor de 20-jarige herdenking van de ‘Mauerfall’ in 2009, de val van de Muur, kreeg de openluchtgalerie een opknapbeurt van 2 miljoen euro. Gaten werden opgevuld, de verf werd eraf gestoomd en de kunstwerken zijn opnieuw gemaakt. Acht van de ruim 100 kunstenaars weigerden zichzelf te plagiëren en hun kunstwerk opnieuw aan te brengen, maar verder zag de galerie er weer pico bello uit.
In 2013 ging het opnieuw mis: een projectontwikkelaar sloopte 23 meter Muur met 3 kunstwerken om plaats te maken voor een luxehotel – ondanks felle protesten onder aanvoering van de in Duitsland populaire acteur/zanger David Hasselhoff (vooral bekend van de series ‘Knight Rider’ en ‘Baywatch’). Ook na de Val blijft de Muur de Berlijnse gemoederen verhitten. Met enige regelmaat laait de discussie over de afbraak van de laatste restanten weer op.

“Ondanks protest van David Hasselhoff werd 23 meter Muur gesloopt voor een luxehotel”

De kus van Brezjnev en Honecker

De East Side Gallery staat er nog, en de beroemdste kunstwerken zijn niet verdwenen. ‘Mein Gott, hilf mir, diese tödliche Liebe zu überleben’ van Dmitri Vrubel is een beroemd graffitiwerk dat de ‘broederlijke kus’ verbeeldt van Sovjetleider Leonid Brezjnev en DDR-bons Erich Honecker. En in ‘Test the Rest’ van Birgit Kinder breekt een Oost-Duitse Trabant door de Muur heen naar het Westen. Pal naast het gesloopte deel zijn ook de kleurige koppen van Thierry Noir een geliefd fotomoment voor toeristen, net als de psychedelische schildering van Gamil Gimajew. Veel kunstwerken dragen een politieke boodschap uit of herinneren aan de verschrikkingen van de Koude Oorlog, zoals ‘Der Mauerspringer’ van Gabriel Heimler. Oostduitsers probeerden de Muur op allerlei manieren te overbruggen, meestal zonder succes. Dergelijke pogingen leidden eerder tot de dood dan de zo gewenste vrijheid.

De kunstmuur trekt jaarlijks een miljoen toeristen

Foto credits

  • De kunstmuur trekt jaarlijks een miljoen toeristen: Carol anne, Shutterstock