KLM gebruikt cookies.

De websites van KLM gebruiken cookies en daarmee vergelijkbare technieken. KLM gebruikt functionele cookies voor de goede werking van de websites en analytische cookies om u een optimale gebruikerservaring te bieden. Derde partijen plaatsen marketing en overige cookies om u gepersonaliseerde advertenties te tonen. Uw internetgedrag kan door deze derden gevolgd worden via deze cookies. Door hiernaast op akkoord te klikken of door gebruik te blijven maken van deze website geeft u toestemming voor het plaatsen van deze cookies. Wilt u meer weten over cookies of het aanpassen van uw cookie-instellingen, lees dan KLM’s cookiebeleid.

Uw browser is verouderd.
Om alle functies van KLM.com veilig te kunnen gebruiken, raden wij u aan uw browser te updaten of een andere browser te gebruiken. Doorgaan met deze versie kan ertoe leiden dat delen van de website niet correct – of helemaal niet – worden weergegeven. Met een recentere versie zijn uw persoonlijke gegevens bovendien beter beveiligd.

 

De Brandenburger Tor: hét Berlijnse vrijheidssymbool

Geen plek die zo prominent figureerde in de turbulente geschiedenis van Berlijn als de Brandenburger Tor. Van de triomftocht van Napoleon tot de nazi-parades en grimmige speeches van Hitler, van het niemandsland tijdens de Koude Oorlog tot het bezoek van JFK, de toespraak van Ronald Reagan en de spontane straatfeesten na de val van de Muur: hier gebeurde het. Duik in de turbulente geschiedenis van de enige overgebleven stadspoort.

De Brandenburger Tor was bij de bouw tussen 1788 en 1791 bedoeld als stadspoort, die meteen dienst zou doen als symbool voor de vrede. Tijdens de Koude Oorlog stond de poort in de dodenzone tussen West en Oost en werd het een symbool van ontnomen vrijheid. De Amerikaanse president Reagan haakte daar in juni 1987 tijdens zijn beroemd geworden ‘Tear Down This Wall’-speech op in: ‘Secretaris-generaal Gorbatsjov, als u vrede wilt, kom dan hier. Open deze poort, mijnheer Gorbatsjov, breek deze muur af!’ Het Duitse volk deed dat 2 jaar later zelf, de eerste ‘Ossies’ liepen in november 1989 hun vrijheid tegemoet door de Brandenburger Tor. De poort stond inmiddels niet meer alleen voor vrede, maar ook voor vrijheid.

Symbool voor vrede en vrijheid: de Brandenburger Tor
Symbool voor vrede en vrijheid: de Brandenburger Tor

Berlijn

Drie decennia in de Dodenzone

De Brandenburger Tor mag dan nu het symbool van vrijheid en de Duitse hereniging zijn, ooit stond het juist voor de Berlijnse tweedeling. In de jaren ‘50 ontvluchtten 2,5 miljoen Oost-Duitsers de DDR. Om een einde te maken aan die ‘westerse praktijk van mensenroof’ besloot partijleider Walter Ulbricht zijn volk op te sluiten. De bouw van de Muur begon bij de Brandenburger Tor, die na de oorlog net in de Sovjetzone was komen te staan.
Aan de westkant werd de ‘voormuur’ gebouwd, een metershoge barrière van gewapend beton, en enkele tientallen meters verderop aan de oostkant verrees de ‘achtermuur’ van onneembaar prikkeldraad. Ineens stond de 18de-eeuwse stadspoort niet meer midden in de levendige stadsdrukte, maar in een niemandsland vol uitkijktorens, volglichten, alarminstallaties en zwaarbewapende Volkspolizisten.
Alle andere gebouwen in die ‘dodenzone’ werden bruusk gesloopt, maar de Brandenburger Tor was daar zelfs voor de DDR-bonzen toch net iets te monumentaal voor. Toen de Muur viel, na bijna 4 decennia, vierden Oost- en West-Duitsers hier samen massaal feest. Een rode lijn markeert nu de plaats waar de Muur stond.

“Ineens stond de stadspoort in de dodenzone, vol uitkijktorens en bewapende Volkspolizisten”

De Brandenburger Tor stond decennia lang voor de Berlijnse tweedeling

Eirene, middelpunt van de strijd

De quadriga die de Brandenburger Tor bekroont kent een al even bewogen geschiedenis. Het bronzen beeld verbeeldt een strijdkar met daarin Eirene, de Griekse godin van de vrede, die vier paarden ment met een Pruisische staf met kruis en adelaar in de hand. Na de Franse bezetting van Berlijn liet Napoleon het beeld als oorlogsbuit naar Parijs verschepen, om na de Slag bij Waterloo triomfantelijk door de Duitsers te worden teruggebracht. Tijdens de Tweede Wereldoorlog probeerden geallieerde troepen te voorkomen dat de Russische vlag zou worden gehesen door Eirene aan gruzelementen te schieten. Maar er volgde een wederopstanding: na een restauratie schittert de quadriga nu weer in haar bronsgroene glorie.

De bronzen Griekse vredesgodin Eirene

Foto credits

  • De Brandenburger Tor stond decennia lang voor de Berlijnse tweedeling: Romtomtom, Flickr