Article 16 - 20

Articles 16 to 20 of our general conditions of carriage for passengers and baggage.


16.1 If the Carrier, within the scope of the Contract of Carriage and subject to the applicable law, agrees to provide for ancillary services other than carriage by air, or if the Carrier issues a ticket or voucher for carriage or other services, such as, for example, hotel reservations or car hire, the Carrier will only do so as an agent in the name of and for and on behalf of a third party (unless explicitly agreed otherwise) and will not be the Passenger’s counterparty for these services. The carriage or sale conditions that govern the activities of said third parties will be applicable.

16.2 If the Carrier offers a Passenger ground or sea carriage services (train/ bus/ boat etc.), the Carrier is only acting as an agent in the name of and for and on behalf of a third party, even if such carriage is identified under the Designator Code. Different liability systems may apply to said ground or sea carriage. The conditions of carriage and the liability systems are available, upon request, from the party that provides the ground/ sea carriage. The Carrier is not liable for Damage to Passengers and their Baggage during carriage by rail, road or sea.


17.1 Air Carriage performed by several successive Carriers, under a single Ticket or a Conjunction Ticket, is deemed to constitute a single operation for purposes of determining the application of the Convention to the transportation.

17.2 Where the Carrier has issued the Ticket or is the Carrier designated first on the Ticket or on a Conjunction Ticket issued for successive Carriage, the Carrier shall not be liable for those parts of the journey performed by other carrier(s), except as provided for in paragraph 3 below.

17.3 In the event of the destruction, loss or delay of, or damage to Checked Baggage, Passengers or their beneficiaries can file a claim against the Carrier that performed the carriage during which the destruction, loss, delay or damage occurred. Passengers can also file a claim against the first and last Carrier.


18.1 General Provisions
(a) Passengers are required, under their own responsibility, to procure all the specific documents, visas and permits required for their journey, and where applicable for that of their minor children and/or passengers for who they are responsible and/or for animals travelling with them, and must also comply with all provisions of law (laws, regulations, decisions, requirements and provisions) of the departure, arrival and transit States, as well as with the Carrier’s regulations and the instructions relating thereto.
(b) The Carrier shall not be liable for the
consequences suffered by Passengers in the event of failure to comply with the obligations referred to in Article 18.1 (a).

18.2 Travel Documents
(a) Passengers are required to present entry, exit and transit documents, as well as health and other documents required by the applicable regulations (laws, regulations, decisions, requirements and provisions) in the departure, arrival and transit States. Passengers are moreover required to hand over to the Carrier and/or allow the Carrier to make a copy of said documents, if required, or to record information contained therein.
(b) The Carrier reserves the right, in accordance with Article 9, to refuse the Carriage if a Passenger fails to comply with the applicable laws and regulations, if the Carrier has doubts as to the validity of the documents presented, or the Passenger does not permit the Carrier to take and retain copies of any documents or otherwise retain data contained in the relevant documents.
(c) The Carrier shall not be liable for losses or expenses suffered by Passengers who do not comply with the provisions of this Article.

18.3 Refusal of Entry
If a Passenger is refused entry into a territory, they must pay all the charges or fines imposed on the Carrier by the local authorities, as well as the Fare Including Tax for carriage if the Carrier, due to a government order, is required to return the Passenger to his/her departure location or elsewhere. The price of the Ticket purchased for carriage to the destination for which entry to the territory was refused shall not be refunded by the Carrier. For reasons of safety and good order the captain and/or the escorting police may hold the relevant travel documents of the Passenger under its custody during the flight to his place of departure or elsewhere.

18.4 Passenger Liability for Fines, Detention Costs, etc.
If the Carrier has to pay or deposit a fine or penalty or incurs expenses of any kind due to the noncompliance, whether voluntary or involuntary, by a Passenger with the law in force in the countries concerned, or due to their failure to present any required document, or the presentation of invalid documents, the Passenger must, at the Carrier’s first request, reimburse the amounts thus paid or consigned and the disbursements incurred. For this purpose, the Carrier may use any amount paid to it for non-performed carriage or any amount belonging to the Passenger that is held by the Carrier.

18.5 Customs Inspections
(a) Passengers may be called on to be present at the inspection of their Baggage (delayed, Checked or Unchecked) on the request of customs officers or any other government authority. The Carrier shall not be liable for Damage or losses suffered by Passengers who fail to comply with this provision.
(b) Passengers shall indemnify the Carrier if any action, omission or negligence on their part causes Damage to the Carrier, including, without limitation, any failure to comply with the provisions of this Article or to enable the Carrier to inspect their Baggage.

18.6 Security Checks
(a) Passengers are required to undergo the security (and safety) checks required by the government or airport authorities, as well as those requested by the Carrier.
(b) The Carrier cannot be held liable for refusing to carry a Passenger, in particular in the event that such refusal is based on the reasonable view that said refusal is warranted by the applicable law, regulations and/or requirements.


19.1 General Provisions
The Carrier’s liability shall be determined by the Contractual Carrier’s General Conditions of Carriage, except as otherwise provided for and brought to the Passenger’s attention. If KLM is the Contractual Carrier the following will apply:

19.1.1 Carriage performed under these General Conditions of Carriage is subject to the liability rules laid down by the Montreal Convention of 28 May 1999, and Regulation (EC) No 889/2002 of the European Parliament and of the Council of 13 May 2002 amending “Council Regulation (EC) No 2027/97 of 9 October 1997 on air carrier liability in the event of accidents, as regards the carriage of passengers and their baggage”.

19.1.2 To the extent that the following provisions do not conflict with the other provisions in these General Conditions of Carriage, and subject to the Convention, the following will apply:
(a) The Carrier’s liability is limited to Damage that occurred during Air Carriage for which its Designator Code appears on the Coupon or the Ticket that corresponds to the flight. If the Carrier issues a Ticket for a carriage service performed by another Carrier or if the Carrier checks in Baggage on behalf of another Carrier, the Carrier shall only act as an agent in the name and on behalf of said other Carrier. Provisions in respect of liability in case of successive carriage are laid down in Article 17.3.
(b) The Carrier’s liability may not exceed the amount of proven direct Damage and the Carrier shall not be liable, in any way, for consequential Damage or any form of non compensatory Damage.
(c) The Carrier is not liable for Damage that results from compliance by the Carrier with any provisions of the law or regulations (laws, regulations, decisions, requirements and provisions) or a failure to comply with said same provisions by the Passenger.
(d) The Contract of Carriage, including these General Conditions of Carriage and all the liability exclusions or limitations contained therein, shall apply to and benefit the Carrier’s Authorised Agents, the Code Share partners of the Carrier, its officials, its agents, its representatives, servants and the owner of the aircraft used by the Carrier, as well as the said owner’s staff, employees and representatives of said owner and agents. The overall amount recoverable from the aforementioned persons may not exceed the amount of the Carrier’s liability.
(e) If Carrier proves that the Damage was caused or contributed to by the negligence or other wrongful act or omission of the person claiming compensation or whose rights he/she exercises or from whose rights such person derives its right, the Carrier shall be wholly or partially exonerated from its liability to the extent that such negligence or wrongful act or omission caused or contributed to the Damage. This paragraph applies to all the liability provisions in these Conditions of Carriage, including for the sake of clarity Article 19.2.1.
(f) Except as expressly otherwise provided for, none of these provisions constitute a waiver of any exclusion or limitation of the liability of the Carrier, the owner whose aircraft is used by the Carrier, their staff, officials, agents or representatives in accordance with the Convention and mandatory and applicable law.

19.2 Provisions Applicable to International and Interior Flights

19.2.1 Bodily Injury
(a) Subject to the remainder of this Article 19.2.1 the Carrier is liable for the Damage sustained in the event of the death or bodily injury suffered by a Passenger if caused by an accident that occurred on board the aircraft or in the course of any embarking or disembarking operations as defined by the Montreal Convention.
(b) The Carrier shall not be liable for any Damage in the following circumstances:
If a Passenger is carried whose age or mental or physical condition involves any hazard or risk to himself, Carrier shall not be liable for personal injuries such as illness, injury, disability or death, or any aggravation of such illness, injury or disability, provided such personal injuries are attributable solely to such condition.
(c) For Damages arising under Article 19.2.1 (a) not exceeding 113,100 SDR’s for each Passenger, Carrier shall not exclude or limit its liability. However, Carrier shall be entitled to invoke Article 19.2.1 (e). Carrier shall not be liable for Damages under Article 19.2.1 (a) to the extent that they exceed for each Passenger 113,100 SDR’s if the Carrier proves that:
(1) such Damage was not caused by negligence or any other wrongful act or omission of Carrier or its servants or agents; or
(2) such Damage was solely caused by negligence or other wrongful act or omission of the claimant, the Passenger whose rights are
being exercised or from who the rights are being exercised derive or a third party.
(d) The Carrier reserves all rights of recourse and subrogation against all third parties.
(e) In the event of death or bodily injury resulting from an aircraft accident, as defined by article 28 of the Convention and pursuant to article 5 of Regulation (EC) No 889/2002 of the European Parliament and of the Council of 13 May 2002 amending Council Regulation (EC) No 2027/97 of 19 October 1997, the relevant person(s) referred to herein shall benefit from an advance payment to enable him/her to meet his/her immediate needs, which advance payment shall be in proportion to the material damage suffered. Said advance shall not be less than the equivalent in euros of 16,000 SDR per Passenger in the event of death. Subject to applicable law, said advance shall be paid within 15 days of the identification of the Beneficiary.
Pursuant to article 5 of Regulation (EC) No 889/2002 of 13 May 2002 and article 28 of the Montreal Convention of 28 May 1999, the payment of such advance or any early payment shall not constitute any recognition of liability and said amounts may be offset against any amounts which subsequently become due by the Carrier.
Said advance payment shall not be refundable unless the person who received the advance payment was not the person entitled to compensation or when the damage was caused or contributed to by the negligence or other wrongful act or omission of the person claiming compensation, or the person from whom he or she derives his of her rights.

19.2.2 Damage as a result of Delays
(a) Solely proven direct Damage that directly results from a dely is compensable, to the exclusion of all consequential Damage or any other form of Damage other than compensatory Damage. The Passenger must prove the existence of Damage resulting directly from delay.
(b) The liability of Carrier in respect of any Damage caused by delay in the carriage by air of Passengers shall be limited to 4,694 SDR’s for each Passenger.
(c) The liability of Carrier in respect of any Damage caused by delay in the carriage by air of Baggage shall be limited to 1,131 SDR’s for each Passenger. To this limit Article 19.2.3 (c) shall be applicable.
(d) Notwithstanding the provisions of subparagraphs (b) and (c) of this Article, Carrier shall not be liable for any Damage occasioned by delay if Carrier proves that it and its servants and agents took all measures that could reasonably be required to avoid the Damage, or that it was impossible for it or them to take such measures.

19.2.3 Damage to Baggage
(a) In accordance with article 17 of the Montreal Convention, the Carrier is liable for Damage caused by loss of, or damage to Checked Baggage, upon condition only that the event which caused the loss or damage took place on board the aircraft or during any period during which the Carrier had custody of the Checked Baggage.
(b) Exclusions of the Carrier’s liability:

  • The Carrier shall not be liable for Damage to Baggage where said Damage results from the nature of or an inherent defect, quality or vice of the Baggage. If Baggage or property contained therein cause damage to another person or the Carrier, the Passenger must compensate the Carrier for all losses suffered and costs incurred as a result.
  • The carrier shall not assume any liability, other than that provided for in subparagraph (c) below for any Damage and/or loss caused to fragile, perishable or valuable items or items that are not adequately packed.
c) Amount of the Compensable Damage:
  • The Carrier’s liability in the event of destruction or loss of or damage to Baggage shall b limited to 1,131 SDR per Passenger. If a higher value was declared in accordance with Article 10.2.3(a) the Carrier’s liability shall be limited to the value declared, unless the Carrier can provide proof that said value is higher than the Passenger’s genuine interest at the time of delivery.
  • For Unchecked Baggage allowed on board, the Carrier can only be held liable in the event of a proven fault by the Carrier, its servants or agents.


20.1 Notification of Claims for Baggage
(a) The receipt of Checked Baggage without complaint is prima facie evidence that the Baggage was delivered and accepted in good condition and in accordance with the Contract of Carriage, unless the Passenger provides proof to the contrary. All missing Baggage must be declared to the Carrier as soon as the flight arrives. Any declarations made subsequently will not be taken into account.In the same way, any item noted as missing from Baggage must be declared to the Carrier as soon as possible. Any late declaration will not be taken into account.
(b) In the event of damage, the person entitled to delivery must complain to the Carrier forth with after the discovery of the damage, and, at the latest, within 7 days from the date of receipt in the case of Checked Baggage. In the event of delay, the complaint must be made at the latest within 21 days from the date on which the Baggage has been placed at his/her disposal. Every complaint must be made in writing and given or dispatched within the times aforesaid. If no complaint is made within the times aforesaid, no action shall lie against the Carrier, save in the case of fraud on its part.

20.2 Liability Actions by Passengers
All claims and rights to damages shall be extinguished if an action is not brought within a period of two years reckoned from the date of arrival at the destination or from the date on which the aircraft ought to have arrived, or from the date on which the Carriage stopped. The method of calculating that period shall be determined by the law of the Court seized of the case.

20.3 Claims and Actions to be Submitted in Writing

Article 1 - 5
Article 6 - 10
Article 11 - 15


16.1 Jeśli w ramach Umowy Przewozu i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, Przewoźnik zobowiązuje się zapewnić usługi dodatkowe, inne niż przewóz drogą powietrzną lub jeśli Przewoźnik wystawi bilet lub voucher na przewóz lub inne usługi, takie jak na przykład, rezerwacje hotelowe lub wynajem samochodu, Przewoźnik zrobi to tylko jako agent w imieniu i na rzecz osoby trzeciej (o ile wyraźnie nie uzgodniono inaczej) i nie będzie kontrahentem Pasażera w odniesieniu do tych usług. Zastosowanie będą miały warunki przewozu lub sprzedaży, które regulują działalność wspomnianych osób trzecich.
16.2 Jeśli Przewoźnik świadczy usługi przewozu drogą lądową lub morską (pociąg, autobus, łódź itp.), Przewoźnik działa wyłącznie jako agent w imieniu i na rzecz osoby trzeciej, nawet jeśli taki przewóz jest zidentyfikowany na podstawie Kodu Identyfikacyjnego. Różne systemy odpowiedzialności mogą mieć zastosowanie do wspomnianego przewozu lądowego i morskiego. Warunki przewozu i systemy odpowiedzialności można uzyskać na żądanie od strony, która świadczy przewóz lądowy/morski. Przewoźnik nie ponosi odpowiedzialności za Szkody poniesione przez Pasażerów i ich Bagaż w czasie przewozu kolejowego, drogowego lub morskiego.


17.1 Przewóz Lotniczy realizowany przez kilku kolejnych Przewoźników na podstawie Biletu pojedynczego lub Biletu Dodatkowego na dalszą część podróży uznaje się dla celów Konwencji za pojedynczy przewóz, tam gdzie strony postrzegają go jako pojedynczą operację.
17.2 W przypadku, gdy Przewoźnik wystawił Bilet lub jest Przewoźnikiem wskazanym jako pierwszy na Bilecie lub na Bilecie Dodatkowym na dalszą podróż wystawionym na kolejnych Przewoźników, Przewoźnik nie będzie odpowiedzialny za część Przewozu świadczoną przez innych przewoźników, z wyjątkiem przypadków przewidzianych w punkcie 3 poniżej.
17.3 W przypadku zniszczenia, straty, uszkodzenia lub opóźnienia Bagażu Rejestrowanego, Pasażerowie lub ich beneficjenci mogą wnieść roszczenie przeciwko Przewoźnikowi wykonującemu dany przewóz, w czasie którego doszło do zniszczenia, straty, opóźnienia lub uszkodzenia. Pasażerowie mogą również wnieść roszczenie przeciwko pierwszemu i ostatniemu Przewoźnikowi.


18.1 Postanowienia Ogólne
(a) Od Pasażerów wymaga się, aby na własną odpowiedzialność przedstawili wszystkie określone dokumenty, wizy i zezwolenia wymagane na podróż, a także w stosownych przypadkach, dokumenty małoletnich dzieci i/lub pasażerów znajdujących się pod ich opieką i/lub zwierząt podróżujących z nimi, a także, aby stosowali się do wszystkich obowiązujących przepisów prawa (ustawy, rozporządzenia, decyzje, wymagania i postanowienia) Państw rozpoczęcia podróży, docelowych i tranzytu oraz do regulacji i instrukcji Przewoźnika.
(b) Przewoźnik nie ponosi odpowiedzialności wobec Pasażera
z tytułu konsekwencji niezastosowania się przez niego do obowiązków określonych ust. 18.1 (a).
18.2 Dokumenty podróżne
(a) Pasażerowie są zobowiązani okazać dokumenty wjazdu, wyjazdu i tranzytu, a także dokumenty dotyczące zdrowia i inne wymagane przez obowiązujące przepisy prawa (ustawy, regulacje, decyzje, wymagania lub postanowienia) w państwie rozpoczęcia podróży, docelowym i tranzytu. Wymaga się również, aby Pasażerowie przekazali Przewoźnikowi i/lub pozwolili Przewoźnikowi na wykonanie kopii wspomnianych dokumentów, jeśli jest to wymagane, lub zarejestrowanie zawartych w nich informacji.
(b) Przewoźnik zastrzega sobie prawo, zgodnie z Artykułem 9, odmowy Przewozu, jeśli Pasażer nie stosuje się do obowiązujących przepisów prawa lub jeśli Przewoźnik ma wątpliwości, co do ważności okazanych dokumentów lub Pasażer nie zezwala Przewoźnikowi na wykonanie i zachowanie kopii wszelkich dokumentów lub w inny sposób zachowanie danych zawartych w odpowiednich dokumentach.
(c) Przewoźnik nie ponosi odpowiedzialności za straty lub koszty wobec Pasażerów, którzy nie stosują się do postanowień niniejszego Artykułu.
18.3 Odmowa wjazdu
Jeśli Pasażerowi zostanie wydana odmowa wstępu na obszar danego kraju, musi on pokryć wszystkie związane z tym koszty lub kary nałożone na Przewoźnika przez władze lokalne, a także Taryfę wraz z Podatkiem za przewóz, jeśli Przewoźnik, na podstawie nakazu państwowego, jest zobowiązany do odstawienia Pasażera do miejsca wylotu lub w inne miejsce. Przewoźnik nie zrefunduje ceny Biletu zakupionego na przewóz do miejsca docelowego, w którym odmówiono wstępu na terytorium kraju. Ze względów bezpieczeństwa i porządku, kapitan i/lub eskortująca policja mogą zatrzymać odpowiednie dokumenty podróżne Pasażera podczas lotu do jego miejsca wylotu lub w inne miejsce.
18.4 Odpowiedzialność Pasażera za kary pieniężne, koszty zatrzymania itp.
Jeśli Przewoźnik musi zapłacić lub zdeponować kwotę kary pieniężnej lub innej kary, lub ponieść innego rodzaju koszty w związku z nieprzestrzeganiem przez Pasażera, umyślnie lub nieumyślnie, obowiązującego prawa w danych krajach, czy też w związku z nieokazaniem przez Pasażera wymaganych dokumentów lub okazaniem nieważnych dokumentów, Pasażer musi na żądanie Przewoźnika, zwrócić mu wszelkie kwoty zapłacone lub zdeponowane z tego tytułu oraz poniesione wydatki. W tym celu Przewoźnik może wykorzystać wszelkie kwoty wpłacone przez Pasażera na niezrealizowany przewóz lub wszelkie kwoty należące do Pasażera, w których posiadaniu jest Przewoźnik.
18.5 Kontrola celna
(a) Pasażerowie mogą zostać wezwani, aby stawić się podczas kontroli ich Bagażu (opóźnionego, Rejestrowanego lub Nierejestrowanego) na żądanie urzędników celnych lub jakichkolwiek innych władz państwowych. Przewoźnik nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek Szkody lub straty poniesione przez Pasażerów, którzy nie zastosują się do niniejszego postanowienia.
(b) Pasażerowie muszą zrekompensować straty Przewoźnika, jeśli działanie, zaniechanie lub zaniedbanie z ich strony spowodowało Szkody po stronie Przewoźnika, w szczególności z uwagi na niezastosowanie się do postanowień niniejszego Artykułu lub upoważnienia udzielonego Przewoźnikowi do skontrolowania ich Bagażu.
18.6 Kontrola bezpieczeństwa
(a) Pasażerowie są zobowiązani do poddania się kontroli bezpieczeństwa wymaganej przez organy danego państwa lub władze portu lotniczego, a także na żądanie Przewoźnika.
(b) Przewoźnik nie ponosi odpowiedzialności za odmowę przewiezienia Pasażera w szczególności w przypadku, gdyby taka odmowa oparta była na głębokim przekonaniu, że jej podstawą jest obowiązujące prawo, przepisy i/lub wymogi.


19.1 Postanowienia Ogólne
Odpowiedzialność Przewoźnika określają Ogólne Warunki Przewozu Przewoźnika Kontraktowego, chyba że postanowiono inaczej i Pasażer został o tym poinformowany. Jeśli z KLM jest zawarta umowa przewozu (Przewoźnik Kontraktowy), obowiązują następujące warunki:
19.1.1 Przewóz realizowany na podstawie niniejszych Ogólnych Warunków Przewozu podlega zasadom odpowiedzialności zawartym w Konwencji Montrealskiej z dnia 28 maja 1999 roku oraz w Rozporządzeniu (WE) nr 889/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 maja 2002 roku zmieniającego „Rozporządzenie Rady (WE) nr 2027/97 z dnia 9 października 1997 roku w sprawie odpowiedzialności przewoźnika lotniczego z tytułu wypadków lotniczych w odniesieniu do przewozu pasażerów i ich Bagażu”.
19.1.2 W zakresie, w jakim poniższe postanowienia nie są sprzeczne z innymi postanowieniami niniejszych Ogólnych Warunków Przewozu, i z zastrzeżeniem Konwencji, zastosowanie będą miały następujące postanowienia:
(a) Odpowiedzialność Przewoźnika jest ograniczona do Szkody, jaka wystąpiła w czasie Przewozu Lotniczego, którego Kod Identyfikacyjny pojawia się na Kuponie lub na Bilecie odpowiadającym danemu lotowi. Jeśli Przewoźnik wystawi Bilet na usługę przewozową świadczoną przez innego przewoźnika lub jeśli Przewoźnik zarejestruje Bagaż w imieniu innego Przewoźnika, Przewoźnik będzie występował wyłącznie w roli agenta wspomnianego innego Przewoźnika. Przepisy dotyczące odpowiedzialności w przypadku kolejnego przewozu zostały określone w Artykule 17.
(b) Odpowiedzialność Przewoźnika nie może przekroczyć kwoty dowiedzionej Szkody bezpośredniej i Przewoźnik nie będzie w żaden sposób odpowiedzialny za Szkody następcze lub jakąkolwiek inną formę odszkodowania niekompensacyjnego.
(c) Przewoźnik nie ponosi jakiejkolwiek odpowiedzialności za Szkody wynikające z zastosowania się przez Przewoźnika do jakichkolwiek przepisów prawa lub regulacji (ustaw, rozporządzeń, decyzji, wymogów lub postanowień) lub niezastosowania się to takich przepisów przez Pasażera.
(d) Umowa Przewozu, w tym niniejsze Ogólne Warunki Przewozu oraz wszystkie wyłączenia lub ograniczenia odpowiedzialności zawarte w nich będą mieć zastosowanie do Agentów Autoryzowanych Przewoźnika, partnerów Code Share Przewoźnika, jego pracowników, agentów, przedstawicieli, urzędników i właściciela samolotu, z którego korzysta Przewoźnik, a także personelu, pracowników i przedstawicieli takiego właściciela i agentów. Ogólna kwota podlegająca odzyskaniu od wspomnianych osób nie może przekroczyć kwoty odpowiedzialności Przewoźnika.
(e) Jeśli Przewoźnik udowodni, że Szkoda została spowodowana lub przyczyniło się do niej zaniedbanie albo inne niewłaściwe działanie lub zaniechanie ze strony osoby dochodzącej odszkodowania lub której prawa wykonuje lub z której praw taka osoba wywodzi swoje prawa, Przewoźnik będzie całkowicie lub częściowo zwolniony z odpowiedzialności w zakresie w jakim takie zaniedbanie lub inne niewłaściwe działanie lub zaniechanie spowodowało lub przyczyniło się do powstania Szkody. Niniejszy punkt stosuje się do wszystkich postanowień o odpowiedzialności zawartych w niniejszych Warunkach Przewozu, w tym dla uniknięcia wątpliwości ust. 19.2.1.
(f) Z wyjątkiem przypadków wyraźnie przewidzianych, żadne z niniejszych postanowień nie obejmuje zrzeczenia się wyłączenia lub ograniczenia odpowiedzialności Przewoźnika, właściciela samolotów, z których korzysta Przewoźnik, ich personelu, pracowników, agentów lub przedstawicieli, zgodnie z Konwencją lub obowiązującym prawem.
19.2 Postanowienia stosowane do lotów międzynarodowych i krajowych
19.2.1 Szkody na osobie
(a) Zgodnie z pozostałą częścią niniejszego ust. 19.2.1 Przewoźnik ponosi odpowiedzialność za Szkody powstałe w przypadku śmierci lub uszkodzenia ciała, jakiego doznał Pasażer, jeśli wypadek miał miejsce na pokładzie samolotu lub podczas jakichkolwiek czynności związanych z wsiadaniem lub wysiadaniem z samolotu, zgodnie z Konwencją Montrealską.
(b) Przewoźnik nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek Szkody powstałe w następujących okolicznościach:
Jeśli przewożony jest Pasażer, którego wiek lub stan psychiczny lub fizyczny wiąże się z jakimkolwiek zagrożeniem lub ryzykiem dla niego samego, Przewoźnik nie ponosi odpowiedzialności za uszkodzenia ciała, takie jak choroba, uraz, niepełnosprawność lub śmierć, lub jakiekolwiek pogorszenie takiej choroby, urazu lub niepełnosprawności, pod warunkiem, że takie uszkodzenia ciała wynikają wyłącznie z takiego stanu.
(c) W przypadku Szkód zgodnie z ust. 19.2.1 (a) nieprzekraczających 113 100 SDR na każdego Pasażera, Przewoźnik nie może wyłączyć ani ograniczyć swojej odpowiedzialności. Jednakże Przewoźnik ma prawo powołać się na ust. 19.2.1 (e). Przewoźnik nie ponosi odpowiedzialności za Szkody zgodnie z ust. 19.2.1 (a) w zakresie, w jakim przekraczają one 113 100 SDR na Pasażera, jeżeli Przewoźnik udowodni, że:
(1) taka Szkoda nie jest spowodowana zaniedbaniem lub innym czynem niedozwolonym lub zaniechaniem ze strony Przewoźnika, jego pracowników lub agentów, lub
(2) taka Szkoda powstała wyłącznie w wyniku zaniedbania, czynu niedozwolonego lub zaniechania ze strony osoby wysuwającej roszczenie, Pasażera, którego prawa są
wykonywane lub od którego pochodzą wykonywane prawa lub osoby trzeciej.
(d) Przewoźnik zastrzega sobie wszelkie prawa regresu i subrogacji wobec wszystkich osób trzecich.
(e) W przypadku zgonu lub uszkodzenia ciała w wyniku wypadku lotniczego, zgodnie z art. 28 Konwencji oraz na podstawie art. 5 Rozporządzenia (WE) nr 889/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 maja 2002 roku zmieniającego rozporządzenie Rady (WE) nr 2027/97 z dnia 19 października 1997 roku, osoba zidentyfikowana jako uprawniona może otrzymać zaliczkę w celu zaspokojenia swych potrzeb doraźnych, proporcjonalnie do poniesionych szkód materialnych. Wspomniana zaliczka będzie nie niższa niż równowartość w euro kwoty 16 000 SDR na Pasażera w przypadku śmierci. Z zastrzeżeniem obowiązujących przepisów prawa, wspomniana zaliczka zostanie wypłacona w ciągu 15 dni po zidentyfikowaniu Uprawnionego.
Z zastrzeżeniem art. 5 Rozporządzenia (WE) nr 889/2002 z dnia 13 maja 2002 roku oraz Artykułu 28 Konwencji Montrealskiej z dnia 28 maja 1999 roku, płatność wspomnianych zaliczek lub wcześniejszych wypłat nie stanowi uznania odpowiedzialności i wspomniane kwoty mogą zostać odliczone od kwot należnych od Przewoźnika.
Wspomniana zaliczka nie podlega refundacji, z wyjątkiem przypadków, w których dowiedziono, iż zaniedbanie lub inny czyn niedozwolony lub zaniechanie ze strony osoby występującej o odszkodowanie lub osoby, z której praw korzysta, spowodowało szkodę lub przyczyniło się do niej, lub gdy osoba, na rzecz której wypłacono zaliczkę nie była uprawniona do odszkodowania.
19.2.2 Szkody wynikające z Opóźnień
(a) Wyłącznie dowiedziona Szkoda bezpośrednia, wynikająca bezpośrednio z opóźnienia, jest objęta wypłatą odszkodowania, z wyłączeniem wszystkich Szkód następczych oraz jakichkolwiek innych form odszkodowania innych niż odszkodowanie kompensacyjne. Pasażer musi udowodnić istnienie Szkody wynikającej bezpośrednio z opóźnienia.
(b) W przypadku Szkody poniesionej przez Pasażerów w wyniku opóźnienia w przewozie lotniczym, odpowiedzialność Przewoźnika jest ograniczona do kwoty 4 694 SDR na Pasażera.
(c) W przypadku Szkody wynikającej z opóźnienia w przewozie lotniczym Bagażu, odpowiedzialność Przewoźnika jest ograniczona do kwoty 1 131 SDR na Pasażera. Do tego ograniczenia zastosowanie ma ust. 19.2.3 (c).
(d) Niezależnie od postanowień punktów (b) i (c) niniejszego Artykułu, Przewoźnik nie ponosi odpowiedzialności za jakąkolwiek Szkodę wynikłą z opóźnienia, jeśli udowodni, że on sam oraz jego pracownicy i agenci podjęli wszelkie środki, które mogą być konieczne do uniknięcia Szkody, lub że niemożliwe było podjęcie przez niego lub przez nich takich środków.
19.2.3 Uszkodzenie Bagażu
(a) Zgodnie z art. 17 Konwencji Montrealskiej, Przewoźnik ponosi odpowiedzialność za Szkody poniesione w wyniku utraty lub uszkodzenia Bagażu Rejestrowanego, jeśli incydent, który spowodował utratę lub uszkodzenie miał miejsce na pokładzie samolotu lub w jakimkolwiek okresie, w którym Przewoźnik miał pieczę nad Bagażem Rejestrowanym.
(b) Wyłączenia odpowiedzialności Przewoźnika:
  • Przewoźnik nie ponosi odpowiedzialności za Szkody dotyczące Bagażu, gdy dana Szkoda wynika z charakteru, wady, jakości lub defektu takiego Bagażu. Jeśli Bagaż lub rzeczy znajdujące się w Bagażu są przyczyną szkód doznanych przez inną osobę lub Przewoźnika, Pasażer jest zobowiązany do zapłaty Przewoźnikowi odszkodowania za wszelkie poniesione straty i koszty wynikające z tego faktu.
  • Przewoźnik nie ponosi żadnej szczególnej odpowiedzialności z wyjątkiem tej, o której mowa w punkcie (c) poniżej, za jakiekolwiek Szkody i/lub straty dotyczące przedmiotów kruchych, łatwo psujących się lub wartościowych, czy też przedmioty, które nie zostały właściwie zapakowane.
c) Wysokość Szkody, za którą przysługuje odszkodowanie:
  • Odpowiedzialność Przewoźnika w przypadku zniszczenia, utraty lub uszkodzenia Bagażu jest ograniczona do kwoty 1 131 SDR na Pasażera. Jeśli zadeklarowana została wyższa wartość, na mocy ust. 10.2.3(a), odpowiedzialność Przewoźnika ograniczona będzie do zadeklarowanej wartości, chyba że Przewoźnik może przedstawić dowód, że wartość ta jest wyższa niż rzeczywista wartość dla Pasażera w momencie dostarczenia.
  • Dla Bagażu Nierejestrowanego (podręcznego), który Pasażer zabrał ze sobą na pokład, Przewoźnik może ponosić odpowiedzialność wyłącznie w przypadku, gdy dowiedziona została wina po stronie Przewoźnika, jego pracowników lub agentów.


20.1 Zgłoszenia reklamacji dotyczących Bagażu
(a) Przyjęcie Bagażu Rejestrowanego bez jakiegokolwiek sprzeciwu ze strony Pasażera, w wyznaczonym terminie, stanowi dowód prima facie i oznacza, że Bagaż został dostarczony w dobrym stanie i zgodnie z Umową Przewozu, chyba że Pasażer przedstawi dowód przeciwny. Każdy brak Bagażu musi zostać obowiązkowo zgłoszony do Przewoźnika, natychmiast po przylocie. Jakiekolwiek zgłoszenia wniesione później mogą nie zostać uwzględnione. Tak samo wszelkie przedmioty, których brakuje w Bagażu muszą zostać obowiązkowo zgłoszone do Przewoźnika tak szybko, jak to tylko możliwe. Wszelkie spóźnione zgłoszenia mogą nie zostać uwzględnione.
(b) Pasażer musi złożyć reklamację u Przewoźnika, niezwłocznie po odkryciu uszkodzenia, lecz nie później niż w ciągu 7 dni (w przypadku uszkodzenia) dla Bagażu Rejestrowanego  i 21 dni (w przypadku opóźnienia) odpowiednio od daty udostępnienia Bagażu Pasażerowi. Każda reklamacja musi mieć formę pisemną i być przekazana lub wysłana w terminach określonych powyżej. Jeśli w wyznaczonym terminie nie zostanie złożona reklamacja, jakiekolwiek pozwy przeciwko Przewoźnikowi będą niedopuszczalne, z wyjątkiem oszustwa popełnionego przez Przewoźnika.
20.2 Pozwy Pasażerów o odszkodowanie
Wszelkie pozwy dotyczące odpowiedzialności muszą zostać złożone, pod rygorem utraty praw, w ciągu dwóch lat od przybycia do miejsca docelowego, czy też od daty, w której samolot miał przybyć lub od zakończenia Przewozu. Metoda obliczania terminu zostanie określona zgodnie z regulaminem Sądu prowadzącego postępowanie.
20.3 Roszczenia i pozwy złożone na piśmie
Artykuł 1 - 5
Artykuł 6 - 10
Artykuł 11 - 15